Nederlandse reizigers kunnen 90 dagen visumvrij naar Marokko. Je paspoort moet wel minimaal 6 maanden geldig zijn bij aankomst en tenminste 1 lege pagina bevatten.

Contant is koning in Marokko. Neem wat euro’s of dollars mee om te wisselen. Je bankpas doet het meestal wel bij grotere restaurants of winkels, maar niet bij de sloffenboer diep in de medina.

Geld opnemen? Doe dat liever niet te vaak (i.v.m. hoge kosten en onbetrouwbare automaten) en áls je geld moet opnemen, kies dan een ATM van een grote bank, op een drukke plek. Geen vage pinautomaat in een schemerig steegje dus. Creditcardfraude komt helaas voor, dus let op met waar je pint.

In Marokko betaal je met de Dirham (afgekort: MAD).

De koers wisselt een beetje, maar om je een idee te geven:
1 dirham is ongeveer
→ € 0,096
→ $ 0,11
→ £ 0,081

Oftewel: 100 dirham is net geen tientje. Handig om even in je hoofd te hebben als je in de souk staat te onderhandelen ツ.

De officiële talen in Marokko zijn Arabisch en Tamazight (Berber). Maar… in de praktijk hoor je van alles door elkaar.

In de steden en toeristische gebieden red je je prima met Frans. Ben je in het noorden (rond Tanger bijvoorbeeld)? Grote kans dat je ineens Spaans hoort, dankzij de geschiedenis met Spanje.

En goed nieuws: steeds meer jongeren spreken ook Engels. Vooral op plekken waar veel toeristen komen.

Toch is het slim om een paar woordjes Arabisch of Frans paraat te hebben. Al is het maar een vriendelijke salaam alaikum of een beleefd merci. Scheelt al de helft én levert vaak een glimlach op.

Download daarnaast de app ‘Google Translate‘, dat scheelt je een hoop geworstel.

Dat hangt er helemaal vanaf waar je bent.

In hotels, riads, restaurants en modernere cafés vind je meestal ‘gewone’ wc’s met pot, papier en soms zelfs een geurtje.
Maar… ben je onderweg, op een lokale markt, of een wegrestaurant langs de N13? Dan is de kans groot dat je oog in oog staat met de fameuze hurk-wc: een gat in de grond met twee voetsteunen.

Geen paniek; het went sneller dan je denkt. Maar een paar dingen zijn handig om te weten:

• Neem altijd je eigen wc-papier of tissues mee (serieus: áltijd).

• Soms is er alleen een emmer of waterslang, dat is de ‘flush’.

• Handgel en natte doekjes zijn je beste vriend.

De hoofdwegen tussen de grote steden (Casablanca, Rabat, Fez, Marrakesh) zijn verrassend goed en soms zelfs nog beter dan bij ons, met keurige tolwegen en brede rijstroken.

Zodra je van die hoofdwegen af gaat, wordt het interessanter. In het noorden en midden: bochtige bergwegen, dorpjes met drempels die amper zichtbaar zijn en zeker niet van te voren aangegeven worden. Er loopt en rijdt vanálles op de weg en langs de weg.

In het zuiden en oosten: lange rechte wegen met uitzicht op niks en ineens een kudde geiten.

En ja, soms eindigt Google Maps je route op een zandpad. Of een trap. Of in een rivierbedding waarvan je denkt: “Dit kan niet de bedoeling zijn.” Toch is het meestal prima te doen – als je rustig rijdt, goed oplet en niet blind vertrouwt op je navigatie.

Tips:

• Tolwegen zijn top – neem cash mee.

• In de stad is het chaotischer dan op het platteland. Ik schreef er een blog over.

• Pas op voor scooters, loslopend vee en mensen die plots besluiten over te steken.

• Bij twijfel: gewoon even stoppen en je raampje open doen. Iemand helpt je wel verder.

Nope! Gebruik flessenwater, ook voor tandenpoetsen als je gevoelig bent. En bestel drankjes zonder ijsklontjes als jet het zekere voor het onzekere wilt nemen.

Begin laag en verwacht 30-50% korting te krijgen op de vraagprijs. Beste moment? Vlak voor sluitingstijd of vroeg in de ochtend; de eerste verkoop van de dag brengt namelijk baraka (geluk), dus winkeliers zijn dan nét iets toegeeflijker.

Magische zin om achter de echte prijs te komen:
“B’shhal?”
Oftewel: “Wat is je echte prijs?”
Werkt bijna altijd en ja, ze weten precies wat je bedoelt ツ.

Soms kan afdingen omslaan in frustratie. Blijf vriendelijk en zie het als een spelletje. Wordt het vervelend of voel je je onveilig? Gewoon weglopen. Niemand is verplicht om iets te kopen.

Los en luchtig is meestal het fijnst, zeker met die temperaturen. Neem als vrouw ook een sjaal of vestje mee, of scoor een jalaba (heb je al voor €3,-) en gooi ‘m in je tas. Handig als je een moskee wil bezoeken of in een wat conservatiever gebied belandt. Niet omdat het móét, maar omdat het prettiger voelt en het wordt gewaardeerd.

Laat ik het zo zeggen: een marktkoopman wilde me ooit ‘kopen’ voor drie kamelen, vanuit pure gein natuurlijk. En zodra ze horen (ze herkennen de taal) dat je uit Nederland komt, krijg je  regelmatig een “allemachtig, prachtig!” of “kijken kijken, niet kopen!” naar je hoofd. En toch heb ik me nooit onveilig gevoeld. Totaal niet.

Natuurlijk val je op als vrouw, zeker als niet-lokale, en krijg je af en toe wat (ongevraagde) aandacht. Maar in mijn ervaring is het meestal met een knipoog, soms wat opdringerig, maar zelden vervelend of bedreigend. Ik heb tot nu toe altijd samen gereisd, en dat voelde comfortabel en ontspannen.

Kleed je een beetje bescheiden (schouders, knieën bedekt) en neem een sjaal mee voor plekken waar het nodig is. Niet omdat het móét, maar omdat het je vaak net wat prettiger laat bewegen door de dag.

Volgend jaar wil ik voor het eerst alleen gaan, gewoon om te voelen hoe dat is. En eerlijk? Ik kijk er enorm naar uit. Want als je weet hoe de cultuur werkt, en je beweegt je met zelfvertrouwen en een glimlach, dan is Marokko juist een land vol warmte, charme en mensen die je écht willen helpen.

Officieel is homoseksualiteit in Marokko strafbaar, en openlijk hand in hand lopen of zoenen op straat wordt over het algemeen niet geaccepteerd. Niet alleen bij gaystellen, ook zeer zeker niet bij heterostellen. 

Dat gezegd hebbende: veel LGBTQ+ reizigers bezoeken Marokko zonder problemen. Discretie is hier wel het sleutelwoord. Als je je bewust bent van de lokale normen en je relatie niet al te zichtbaar uit (denk: hand in hand lopen of zoenen op straat), is de kans op negatieve reacties klein. Zeker in steden als Marrakesh, Tanger en Essaouira is er meer ruimte en een levendige, zij het ondergrondse, queer community.

Zelf ken ik gaystellen die zonder incidenten hebben gereisd en vooral genoten hebben van de gastvrijheid, natuur en cultuur, zolang ze zich aanpasten aan de ongeschreven regels, welke ook voor heterostellen gelden. Dus ja, het kan zeker, maar het vraagt soms wat inlevingsvermogen en terughoudendheid.

Valse vriendschap
Je loopt rustig rond, een beetje zoekend misschien en ineens staat er iemand naast je die je “vriendelijk” aanbiedt om je te helpen. Hij wijst je zogenaamd de weg, leidt je naar een winkel of “geheime” plek, of vertelt uitgebreid over de omgeving. Gezellig, toch? Tot je aan het eind van het praatje ineens moet betalen. Soms dwingend, soms met een glimlach die nét iets minder vriendelijk voelt dan in het begin.

Deze scam herken je aan overdreven behulpzaamheid van mensen die je niet hebt aangesproken. Zeker als iemand uit zichzelf op je afstapt en aandringt op hulp of meegaan, is dat vaak geen pure gastvrijheid maar business.

Wat te doen?
Bedank vriendelijk maar beslist (“La, shukran” werkt top), loop rustig door en laat je niet onder druk zetten. In de meeste gevallen gaan ze dan vanzelf weer weg.

⇒ Officiële gidsen hebben een badge of ID.

Brood-op-de-rekening-truc
Je zit net lekker, krijgt meteen een mandje brood en denkt: wat attent! Maar pas op: dat brood staat wel degelijk op de menukaart en komt als losse post op de rekening. Vaak voor een bedrag dat nét wat pittiger is dan je zou verwachten.

Tip: vraag van tevoren of het brood inbegrepen is. Zo niet, dan kun je het vriendelijk laten staan.

Foto’s? Alles behalve gratis
Personen in traditionele kleding, dieren zoals kamelen, slangen of apen, ze lijken misschien graag met je op de foto te gaan, maar dat is zelden voor niets. Vaak volgt er na de foto een duidelijke (of minder subtiele) vraag om geld. En als het bedrag hen niet bevalt, kan het ineens een stuk minder vriendelijk worden.

Tip: vraag altijd van tevoren of het mag en wat het kost. Zo voorkom je ongemakkelijke verrassingen en houd je zelf de regie.

Scams rondom henna & arganolie
Henna-artiesten die ‘een voorbeeldje zetten’ op je hand en dan geld willen. Of verkopers die beweren dat hun olie écht medisch is. Vraag eerst, beslis dan en laat je niet opjagen.

Ja hoor, dat kan prima, mits je een beetje oplet.

Geld opnemen?
Doe dat bij voorkeur bij een pinautomaat van een grote bank (zoals BMCE, Attijariwafa of Banque Populaire). Die vind je vaak in winkelcentra of op drukke plekken. Vermijd automaten in steegjes of op verlaten plekken: sommige zijn verouderd of gevoelig voor skimming.

Geld wisselen?
Wisselen kan op het vliegveld, bij officiële wisselkantoren of bij banken. Op straat ruilen wordt afgeraden, dit is niet alleen illegaal, maar ook een uitnodiging voor oplichting.

Nog wat tips:

• Neem voor de zekerheid ook wat euro’s of dollars mee.

• Vraag bij je bank of je pinpas geschikt is voor gebruik buiten Europa (vaak moet je dit even activeren).

• Creditcards worden in veel hotels en grotere winkels geaccepteerd, maar in souks en kleine zaakjes betaal je contant.

Kortom: geldzaken zijn goed te doen, zolang je niet met je ogen dicht op die eerste de beste automaat afloopt ツ.

Over het algemeen zijn taxi’s in Marokko prima te doen, maar je moet wel weten hoe het spelletje werkt.

Er zijn twee soorten:

• Petit taxi: binnen de stad, max. 3 personen.

• Grand taxi: voor langere afstanden of gedeelde ritten tussen dorpen/steden.

Wat je moet weten:

• Laat de meter aanzetten (zeg: “mètre, s’il vous plaît”). Geen meter = vooraf een prijs afspreken.

• Vraag altijd de prijs vóór je instapt als er geen meter is anders betaal je gegarandeerd te veel.

• Officiële taxi’s zijn herkenbaar aan hun kleur (verschilt per stad) en het taxibord op het dak. Vermijd onofficiële aanbieders die je aanspreken bij stations of op straat.

• In de avonduren en rondom toeristische hotspots (zoals de uitgang van de medina tegen sluitingstijd) worden taxi’s ineens een stuk “creatiever” met hun prijzen. Ze staan daar strategisch te wachten op vermoeide toeristen die blij zijn dat ze überhaupt een ritje kunnen scoren. Onderhandel dus altijd of vraag naar de meter. Geen meter? Dan bepaal jij de prijs vóór je instapt, niet achteraf.

Tip:
Gebruik Google Maps of Maps.me om een idee te hebben van de route, dan weet je of je niet onnodig omrijdt. En apps als Careem of Roby (in grote steden) geven meer grip op de prijs

Vooral in medina’s, op markten en bij populaire bezienswaardigheden wil het nog wel eens gebeuren: een graaiende hand in je tas terwijl jij naar een tapijt staat te staren. Draag je tas daarom voor je buik, laat waardevolle spullen in je accommodatie en kies liever voor een crossbody of moneybelt dan een open rugzak.

Steeds meer steden zetten tegenwoordig speciale toeristenpolitie in om zakkenrollers eruit te pikken. Niet alleen om reizigers te beschermen, maar ook om het imago van de stad hoog te houden, want een gevoel van onveiligheid is funest voor de lokale economie. En eerlijk is eerlijk: hun aanwezigheid werkt. Je merkt het.

Je kunt onderweg worden aangehouden bij checkpoints (vooral als je een huurauto hebt). Blijf rustig, toon je papieren, en geef geen geld tenzij je echt een officiële boete krijgt. Geen paniek, meestal zijn ze gewoon vriendelijk.

Ik schreef er een blog over.

In steden als Marrakesh of Fez zijn zebrapaden meer decoratie dan richtlijn. Kijk goed, steek in één tempo over en maak oogcontact met de bestuurder. Niet twijfelen = minder kans dat je omver wordt gereden ツ.

Ik schreef een blog over autorijden / verkeer in Marokko. 

Alcohol is verkrijgbaar, maar niet overal en zéker niet op elke straathoek. In toeristische steden kun je in sommige restaurants een biertje of wijntje bestellen, al kan dat dan voornamelijk binnenshuis en niet pontificaal op het terras aan de straatkant. In een beperkt aantal steden kun je inmiddels wel genieten van een drankje op een (overdekt) terras.

Openlijk drinken op straat? Not done en daar kun je echt problemen mee krijgen.

Wil je zelf alcohol kopen? Dat kan bij grote supermarkten zoals Carrefour,  al is dat niet in de supermarkt zelf, maar in een apart, soms luguber uitziend, bijgebouwtje (vraag gerust even waar dat zit). Daarnaast zijn er speciale drankwinkels, een soort Marokkaanse Gall & Gall, maar die zijn in elke stad op één hand te tellen.

Drugs dan? Gewoon niet doen. Bezit en gebruik zijn strafbaar en de straffen zijn allesbehalve gezellig. Ook niet “een beetje voor eigen gebruik”. Don’t go there.

Je ziet ze overal en ja, het is soms moeilijk in te schatten wie écht hulp nodig heeft. Helaas is bedelen in toeristische steden steeds vaker een georganiseerde ‘business’.

Zelf geven wij vooral aan mensen die écht buiten de boot vallen: mensen met een zichtbare handicap of hele oude mensen die nog steeds op straat zitten. Er is in Marokko geen sociaal vangnet zoals bij ons – dus dit is vaak pure noodzaak.

Wil je hier meer over weten of hoe je wél op een verantwoorde manier kunt helpen? Ik schreef er een blogpost over.